اطلاعات اولیه:

رترو ویروسها ، حاوی ژنوم RNA همراه با RNA پلیمراز وابسته به) DNA (ترانس کریپتاز معکوس می‌باشند. ژنوم رترو ویروس از دو زیر واحد مشابه ، هر یک حاوی RNA تک رشته‌ای مثبت ، به اندازه 7 تا 11 هزار کیلو باز تشکیل شده است. ذرات ویروسی حاوی ترانس کریپتاز معکوس هستند که برای همانند سازی ویروس ضروری است. ذرات ویروس حاوی ریبو نوکلئو پروتئین مارپیچی بوده و درون یک کپسید 20وجهی قرار دارند.

سه گروه مورفولوژیک از ذرات رترو ویروس شناخته شده‌اند. ویروسهای نوع سوم بزرگترین رترو ویروسها هستند که بعضی ویروسها جزء این گروه می‌باشند. یکی از زیر خانواده‌های رترو ویروسها ، لنتی ویرینه است که شامل عواملی هستند که قادرند عفونتهای مزمن با تخریب آهسته و پیشرونده عصبی ایجاد کنند. ویروس نقص ایمنی انسان در این گروه قرار دارد.

خصوصیات مهم لنتی ویروسها:

 

 

               

این ویروسها دارای پوشش هستند.

گلیکو پروتئین‌های پوشش از لحاظ آنتی ژنی تغییر می‌کنند.

برای همانندسازی آنزیم ترانس کریپتاز معکوس ، نسخه‌ای از ژنوم DNA را از روی RNA ژنومی تهیه می‌کند. DNA پرو ویروس به عنوان ا لگویی برای RNA ویروسی عمل می‌کند، تغییرات ژنتیکی شایع است.

اعضای آن سرطان‌زا نیستند و سلولهای دستگاه ایمنی را آلوده می‌کنند. پرو ویروسها به صورت مادام‌ا لعمر در سلول باقی می‌مانند. بیان ویروس در بعضی سلولهای بدن محدود می‌باشد، بیماری مزمن آهسته و پیشرونده‌ای ایجاد می‌کنند. همانند سازی به میزان زیادی اختصاصی است. گروه شامل عامل ایجاد کننده AIDS است.

ساختمان و ترکیب ویروس: HIV

این موفقیت مرهون ویرولوژی مولکولی پیشرفته است که تنها 4 سال پس از شناخته شدن یک بیماری و سندرم غیر معمول به نام ADIS ، در سال 1981 ، عامل ایجاد کننده آن شناسایی و جداسازی شده است. HIV یک رترویروس و عضو زیرخانواده لنتی ویرینه است و بسیاری از خصوصیات نمادین فیزیکی _ شیمیایی خانواده خود را داراست.

خصوصیت مورفولوژیک منحصر به فرد HIV ، وجود نوکلوئیدی استوانه‌ای در ویریون بالغ است. این نوکلوئید میله‌ای شکل که دارای ارزش تشخیصی می‌باشد، در تصاویر میکروسکوپ الکترونی دیده می‌شود. این ویروس سه ژن لازم برای همانند سازی را دارا می‌باشد. حدود 6 ژن اضافی دیگر ، بیان ویروس را تنظیم می‌کنند و در پاتوژنز بیماری در بدن حائز اهمیت هستند. نمونه‌های جدا شده مختلف HIV مشابه نیستند، اما ظاهرا طیفی از ویروسهای مرتبط به هم را تشکیل می‌دهند. گروههای مختلفی از ژنوم ویروسی در افراد آلوده یافت شده است.

طبقه بندی:

لنتی ویروسها از گونه‌های بسیاری از جمله 20 گونه مختلف از پریماتها (نخستی‌ها مانند میمونها) جدا شده‌اند. دو نوع متمایز از ویروسهای انسانی ADIS به نام HIV-1 و HIV-2 وجود دارند. افتراق این دو نوع ویروس از طریق ساختار ژنومی و ارتباط فیلوژنیک با سایر لنتی ویروسهای پریمات ، صورت می‌گیرد.

منشا ADIS:

 

 

اعتقاد بر این است که HIV انسانی از عفونتهای بین گونه‌ای توسط ویروسهای میمون در مناطق روستایی آفریقا ، نشات گرفته است. احتمالا انتقال توسط تماس مستقیم انسان با خون پریماتهای آلوده صورت گرفته است و بوجود آمدن تغییرات خاص اجتماعی ، اقتصادی در ابتدا و اواسط قرن 20 زمینه را برای گسترش عفونت ویروسی ، تثبیت عفونت آن در انسان و ایجاد اپیدمی فراگیر ، فراهم ساخته است.

ضد عفونی کردن و غیر فعال سازی ویروس:

HIV در دمای اتاق در عرض 10 دقیقه توسط هر یک از مواد زیر کاملا غیر فعال می‌شود:

محلول سفید کننده خانگی کلردار 10 درصد

اتانول 50 درصد

ایزوپروپانول 35 درصد

پراکسید هیدروژن 0.3 درصد

همچنین ویروس در دو انتهای طیف PH غیر فعال می‌شود، اما هنگامی که HIV در خون لخته شده یا نشده ، در سرنگ یا سوزن وجود داشته باشد، باید حداقل 30 ثانیه در معرض محلول سفید کننده کلر غیر رقیق قرار گیرد، تا غیر فعال شود. ویروس توسط tween-20 ، دو و نیم درصد غیر فعال نمی‌شود. گر چه پارافورمالدئید ویروس آزاد در محلول را غیرفعال می‌کند، مشخص نیست که آیا به اندازه کافی در بافت نفوذ می‌کند تا تمام ویروسهای موجود در سلولهای کشت داده شده و یا نمونه‌های بافتی را غیرفعال سازد یا خیر؟

سیستمهای لنتی ویروس حیوانی:

الگوی بیماری طبیعی در گونه‌های مختلف متفاوت است، اما تعدادی خصوصیات مشترک شناخته شده‌اند:

ویروسها از طریق تبادل مایعات بدن انتقال می‌یابند.

ویروس بطور نامشخص در میزبان آلوده باقی می‌ماند. هر چند ممکن است در سطوح بسیار کم حضور داشته باشد.

میزان جهشها بالا است و انتخاب جهشهای مختلف ، بستگی به شرایط متفاوتی دارد که ویروس در آن به سر می‌برد (فاکتورهای میزبان ، پاسخ ایمنی و نوع بافتها). میزبانهای آلوده محتوی گروههایی از ژنوم ویروسی موسوم به شبه گونه می‌باشند که رابطه بسیار نزدیکی با یکدیگر دارند.

روند عفونت ویروسی به آهستگی طی مراحل مخصوص پیشرفت می‌کند. رده سلولی ماکروفاژها نقشی محوری در عفونت ایفا می‌کنند. لنتی ویروسها از این نظر که می‌توانند سلولهای انتهایی تمایز یافته‌ای را که قابلیت تقسیم ندارند، آلوده کنند با سایر رترو ویروسها متفاوت هستند.

ممکن است تا ایجاد بیماری سالها طول بکشد. میزبانان آلوده معمولا بر ضد ویروس آنتی بادی تولید می‌کنند، اما قادر به پاک سازی عفونت نمی‌باشند. در نتیجه ویروس برای تمام عمر با میزبان باقی می‌ماند.

علائم بالینی می‌تواند از 3 ماه تا چندین سال پس از عفونت ، در هر زمانی ایجاد شود. بطور استثنا در برخی بیماریهای لنتی ویروس دوره کمون طولانی نمی‌باشد. از جمله ADIS در کودکان ، آنمی عفونی در اسبها.

فاکتورهای میزبانی موثر در پاتوژنز:

سن: افراد جوان در خطر بیشتری هستند.

استرس: استرس ممکن است سبب آغاز بیماری شود.

ژنتیک: بعضی از گونه‌های حیوانات مستعدتر هستند.

عفونتهای همزمان: ممکن است سبب تشدید بیماری یا تسهیل انتقال ویروس شود.

 

گیرنده‌های ویروسی:

تمامی لنتی ویروسهای پریمات از مولکول به عنوان گیرنده استفاده می‌کنند. این مولکول در سطح ماکروفاژها و لنفوسیت‌های T وجود دارد. برای ورود HIV به داخل سلول علاوه بر به گیرنده دیگری نیاز است. گیرنده دوم برای ادغام ویروس با غشای سلول لازم می‌باشد. گیرنده‌های کموکین به عنوان گیرنده دوم HIV عمل می‌کنند. کموکین‌ها فاکتورهایی محلول هستند که خاصیت سیتوکینی و جذب شیمیایی دارند.

آینده بحث: گسترش جهانی ADIS

بر اساس آمار سال 2000 ، بیشترین میزان عفونت در نواحی زیر صحرای آفریقا بوده است. در برخی شهرهای آفریقا که شیوع عفونت بالاست حدود از بالغین به ویروس آلوده هستند. عفونت به سرعت در حال گسترش به جنوب شرقی آسیا است. به این دلیل که ایدز غالبا بالغین جوان و نیروی کار جامعه را مبتلا می‌سازد، اپیدمی ایدز اثرات زیانباری بر ساختار اجتماعی و اقتصادی کشورها بر جای گذاشته است. تصور بر این است که انتشار سریع و جهانی ایدز در اواخر قرن 20 از مهاجرت عظیم جوامع روستایی به مراکز شهری همراه با نقل و انتقال افراد آلوده در نواحی مختلف جهان به دلیل معضلات شهری ، گردشگری و مسافرتهای شغلی ، نشات گرفته است.

 

ایدز چیست؟

هنگامي كه دنيا بر نامه ي بهداشت براي همه  تا سال2000 راپيگيري مي كند وزماني كه جهانيان ريشه كني آبله را جشن گرفتند وغلبه بر بسياري بيماري هاي عفوني مانند فلج اطفال،كزاز نوزادان،سرخك،ديفتري وكنترل بيماري هاي واگير را نويد مي دادند ناگهان در سال 1981 نوعي بيماري عفوني ناشناخته در آمريكا،اروپا،اسرائيل و آفريقا به نام ايدز گسترش يافت .با گذشت حدود 20 سال وصرف ميلياردها دلار هزينه علي رغم  بسياري بيشرفت ها هنوز دانشمندان موفق به كشف واكسني براي پيشگيري ودارويي براي درمان قطعي آن نشده اند با گسترش ايدز در آفريفاي جنوبي وآسيا اين بيماري هم اكنون به صورت جهانگير در آمده است تخمين زده شده كه ابتداي سال 2001 حدود 1/36ميليون نفر آلوده به ويروس ايدز در جهان زندگي مي كنند و22ميليون نفر به خاطر اين بيماري جان خود را از دست داده اند.تنها در سال 1999 ،6/5 ميليون مورد جديد به موارد آلودگي اضافه شده كه حدود نيمي از آنها بين 24 تا 15 سال سن دارند . ايدز يك بيماري ويروسي است كه سيستم دفاعي بدن را مختل مي كند بيمار در مقابل انواع عفونت ها وسرطان ها بي دفاع شده ودر نهايت از پاي در مي ايد.نام بيماري ايدز (AIDS ) از حروف اول كلمات زير گرفته شده ،به معني نقص ايمني اكتسابي :

(Acquired Immuno Deficiency Syndrome).

ايدز يك بيماري عفوني است كه باعث تحليل شديد توان و قدرت سيستم ايمني بدن انسان مي شود و به دنبال آن باعث رشد بيماري ها يعني عفونت هاي فرصت طلب و سرطان ها

 و سپس باعث مرگ مي شود             

علائم اصلی :

کاهش وزن بیش از 10%

اسهال مزمن بیش از یک ماه

تبهای متناوب یا ثابت بیش از یک ماه

علائم فرعی

سرفه پایدار به مدت بیش از یک ماه

عفونت پوستی منتشر همراه با خارش

تبخال های عود کننده

برفک دهانی

 عفونت تبخالی مزمن پیشرونده و منتشر

بزرگی غدد لنفاوی بدن

یکی از اولین راه های شناخت یک بیماری ،شناخت علائم و مراحل مختلف سیر بیماری است. علائم آلودگی بیماری ایدز بسیار پیچده است و دارای مراحل چندی است که الزاما همه آن ها در افراد آلوده مشاهده نمی شود.

چه راههایی برای پیشگیری از بیماری ایدز وجود دارد؟

1-با توجه به این که شایع ترین راه سرایت در جهان ا زطریق تماس جنسی است،بهترین راه پیشگیری از ایدز،پایبندی به اصول اخلاقی و خانوادگی و اجتناب از بی بند و باری های جنسی است.

2-عدم استفاده مشترک از لوازمی که ممکن است در قسمتی از بدن به وسیله آن خراش یا بریدگی ایجاد شود، مانند:تیغ صورت تراش،خلال دندان یا مسواک

3-استفاده از سرنگ و سوزن یک بار مصرف برای تزریقات

4-پرهیز از موادمخدر،اعتیاد تزریقی و استفاده از سرنگ و سوزن مشترک که راه مهمی برای انتقال ویروس است . و از طرف دیگر مصرف هر نوع ماده مخدر چه تزریقی و چه خوراکی،حتی الکل،چون باعث کاهش هوشیاری و خویشتن داری می گردد ومی تواند انسان را در برابر رفتار های پرخطر قرار دهد.

آموزش

یکی از مهمترین گروه های پر خطر،جوانان می باشند و کسب آگاهی در زمینه کنترل و پیشگیری از ایدز جزء ضروریات آموزشی کشور است.

آنچه نوجوانان و جوانان باید درباره ایدز بدانند:

ایدز تا کنون درمان قطعی نداشته است.

 ایدز قابل پیشگیری است.

ویروس ایدز از طریق دست دادن،غذا خوردن،صحبت کردن،حمام و توالت عمومی،استخر شنا،... منتقل نمی شود و نباید از افراد آلوده یا مبتلا به ویروس ایدز وحشت داشت.زیرا این بیماری تنها از راه رفتار های پرخطر به انسان سرایت می کندو تماس های معمول جامعه باعث انتقال بیماری نمی شود.

تشخيص:

تشخيص آلودگي به ويروس ايدز فقط با آزمايش خون ميسر مي باشد؛كه آن هم از زمان ورود ويروس به بدن انسان تا زماني كه شواهد آزمايشي ظاهر مي شود؛بين 2هفته تا 16 ماه فاصله داردكه به آندوره " دوره پنجره"گفته مي شود.دراين دوران فرد آلوده كننده است،ولي ولي هيچ يك از علائم باليني و آزمايشگاهي متداول را ندارد و علائم آزمايشگاهي منفي مي باشد. در مرحله بعد مرحله نهفتگي يا دوره كمون نيز وجود دارد .در اين دوره علائم باليني هنوز ظاهر نشده اما علائم آزمايشگاهي وجود ويروس را در خون نشان مي دهد،كه مدت اين دوره 5تا20 سال است به اين مراحل،مرحله آلودگي گته مي شود.و مرحله ديگري نيز وجود دارد كه به آن مرحله ي بيماري مي گويند كه نيروي دفاعي بدن كاهش يافته و عتائم بيماري ظاهر مي شود.

راه هاي انتقال بيماري ايدز:

1-انتقال از طريق تماس جنسي: يكي از راههاي شايع انتقال بيماري عدم پايبندي به مسائل اخلاقي و بي بندوباري جنسي است . چون آلودگي به ويروس تا شروع علائم بيماري گاهي بيش از ده سال طول مي كشد و اگر فردي آلوده باشد ممكن است تا شروع علائم متوجه بيماري نشده و باعث انتقال آن به افراد مختلف شود .80%آلوده شدگان در دنيا به دليل برقراري روابط جنسي با افراد آلوده به اين بيماري مبتلا شده اند.

ولي بايد خاطر نشان كرد استفاده از كاندوم احتمال انتقال بيماري را كاهش مي دهند ولي كامل از بين نمي برد.

2-انتقال از طریق خون

الف)انتقال ز طریق فرآورده های خون:در افرادی مثل بیماران مبتلا به تالاسمی و ... یا بیمارانی کهاحتیاج به دریافت خون پیدا می کنند.اگر خون آلوده به ویروس(که از افرادی گرفته شده است که آلوده بوده)به آنها تزریق شود باعث ابتلا به بیماری می شود.

البته این گونه انتقال بیماری به علت آزمایشات کامل و لازم در مراکز انتقال خون بسیار کاهش یافته است ولی به هر حال باید توجه داشت مثبت شدن آزمایش در فردی که به تازگی آلوده شد ممکن ات بیش از شش ماه طول بکشد و در این فاصله زمانی اگر فرد اهذا خون داشته باشد احتمال انتشار بیماری وجود دارد.      

 

ب)تزريق باسرنگ مشترك در ميان معتادان:اين روش به ويروس HIV بيماري بيشتر درافاد معتاد ديده مي شود كه براي تزريق از سرنگ هاي مشترك استفاده مي شود اگر فردي آلوده باشد فرد بعي كه از سرنگ استفاده مي كند حتما آلوده به ويروس و بيماري خواهد شد. پس رعايت اصو كامل بهداشتي در هر نوع تزريق مي تواند از انتقال بيماري جلوگيري كند.

در حال حاضر مهمترين راه انتقال ويروس ايدز در ايران استفاده از سرنگ يكديگر براي تزريق مواد مخدر بوده است.

  ج)ابزار برنده و نافذ پوست

3-انتقال ازمادر به فرزند: -انتقال بيماري از اين راه در فرزندان زناني كه آلوده به ويروس HIVهستند و حامله مي شوند و از طريق تبادل مايعات بدن ويروس از در به جنين يا نوزاد منتقل مي

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

راه های عدم سرابت

1-روابط اجتماعی مثل دست دادن ،بوسیدن و در آغوش گرفتن

2-استفاده از آب،غذا و ظروف مشترک

3- استفاده از رویس های بهداشتی مشترک نظیر دستشویی و حمام

4- استفاده از وسایلی نظیر تلفن عمومی

5- شنا کردن در استخر

6-استفاده مشترک از لباس و رختواب    

7- اشک،بزاق و هوا